KRÓTKI KURS SUAHILI - CZYTAMY KANGI

Na kangach znajdują się teksty w suahili, języku używanym we wschodniej Afryce przez 50 do 100 milionów ludzi. Nie jest łatwo zrozumieć znaczenie napisów, znajdujących się na chustach - lokalne dialekty oraz odniesienia do konkretnych sytuacji powodują, że ilu użytkowników języka, tyle tłumaczeń. Napisy na kangach to jeden z elementów kultury tamtego regionu, dziedzictwo przekazywane z pokolenia na pokolenie. Na kangach znajdziemy przysłowia, powiedzenia, mądrości ludowe. Ten prostokątny kawałek materiału ma wiele zastosowań, więc każdy może przeczytać zamieszczone na nim przesłanie: odwołania do wydarzeń religijnych, uroczystości rodzinnych czy sytuacji politycznych. Powiedzenia te często są słownymi grami, mającymi podwójne znaczenie. Za pomocą kangi można w sposób zawoalowany odciąć się nielubianym sąsiadom czy rywalowi. Czytając napisy na kangach, które mamy na Chustomanii możemy powiedzieć co nieco o zwyczajach i wartościach wyznawanych przez ludzi, którzy je produkują, noszą i... czytają.      

Kila avumiliaye mwisho hushinda - Każdy, kto wytrzyma do końca, ten wygra.

Tuishi kwa furaha na amani - Żyjmy w radości i pokoju.

Tupendane kwa dhati tuwaudhi wapita njia - Kochajmy się szczerze, troszczmy się o innych.

Wastara nimestirika mlilolitaka halikunifika - Moim przeznaczeniem jest być bezpiecznym, będę chroniony, a twoje diabelskie życzenia nie zmaterializują się.

Zawadi ni tunda la moyo - Dar jest owocem serca.

Akufukuzae hakwambii toka - Ktoś, kto chce, żebyś stąd poszedł nie powie "idź stąd" (dowiesz się tego z jego czynów). 

Nanikama mama? - Kto mógłby się równać z mamą?

Asiye elewa nafsi yake hata mwenyio humuelewi - Kto nie rozumie jego możliwości, tego nawet przyjaciel nie zrozumie.

Amani, upenda, umoja - Pokój, miłość, jedność

Ingawa machoni hauko kukusahau siwezi - Chociaż nie ma Cię w mych oczach, nie mogę Cię zapomnieć.

Ingawa haupofadhila zako hazisauliki - Chociaż Cię tu nie ma, to Twojego dobra nie da się zapomnieć.

Mtaji wa masikini ni nguvu zake - Bogactwem ubogiego jest jego siła.

Sisi twapendana wanaotu sema washike tama - Kochamy tych, którzy mówią nam: miejcie nadzieję.

Mama na baba wakiheshimiana watoto huridhika - Kiedy matka i ojciec wzajemnie się szanują, to dzieciom się powodzi.

Harusi ni jambo la heri - Ślub to sprawa szczęścia.

Harushi hii tuisherekee vizuri - Wspaniale świętujmy to wesele.

Chereko, chereko tutajua mwenyewe - Wiwat, wiwat, poznamy Cię Panie.

Pendo lina uzani - Miłość ma swoja wagę

Akipenda chongo huita kengeza - Zakochany w jednookim nazwie go zezowatym

Wange panda na kuvuna lakutufanya hawana - opisowo ujmując jest tu o zasiewaniu, zbieraniu plonów i gdybaniu - prace nad tłumaczeniem trwają :)

Mola akiamua wakili haha wasaa - tutaj podmiot liryczny odnosi się do Boga i jego wysłannika, ale co konkretnie ma na myśli - nie wiadomo, z racji nowatorskiej gramatyki 

Kanga (Khanga) to w języku suahili perlica. Pierwsze kangi charakteryzowały się wyraźnym graficznym wzorem - białymi punktami na ciemnym tle, przypominającymi cętkowane upierzenie popularnego w Afryce drobiu.